Hạt dưa khô là món ăn bình dân, dễ thưởng thức. Đặc biệt, nó không thể thiếu vào ngày Tết của người Việt. Trong bài viết sau đây, Foodnk sẽ cùng bạn tìm hiểu về những công đoạn chung nhất trong quy trình sản xuất hạt dưa khô nhé!
Hạt dưa khô là món ăn không thể thiếu trên khay mứt Tết của người Việt. Tuy nhiên, để có được những hạt dưa đỏ thắm, thơm bùi thì nó trải qua một quy trình sản xuất truyền thống vô cùng công phu và tỉ mỉ.
Quy trình sản xuất hạt dưa khô
Thu hoạch và tách lấy hạt dưa
Hạt dưa làm hạt dưa khô không phải lấy từ loại dưa hấu ruột đỏ mà chúng ta thường ăn giải khát. Thay vào đó là loại dưa được trồng chuyên lấy hạt. Quả dưa này có kích thước nhỏ hơn, ruột trắng hoặc vàng nhạt. Nó có vị nhạt và chứa rất nhiều hạt to, chắc. Vào mùa thu hoạch, người nông dân sẽ bổ đôi quả dưa rồi dùng dụng cụ chuyên dụng hoặc tay để tách toàn bộ phần ruột lẫn hạt ra ngoài.
Đãi hạt và phơi khô
Sau khi tách, hỗn hợp ruột dưa được cho vào những chiếc rổ lớn hoặc bể nước để đãi. Người thợ sẽ chà xát nhẹ nhàng để phần thịt dưa rã ra. Lúc này hạt sẽ nổi lên. Người thợ chỉ giữ lại phần hạt nặng hơn chìm xuống dưới.
Hạt dưa sau khi đãi sạch màng bọc sẽ được đem phơi dưới nắng. Công đoạn phơi này kéo dài từ 2 – 3 nắng cho đến khi hạt khô hoàn toàn. Hạt dưa thô đạt chuẩn phải khô ráo, không bị ẩm mốc để chuẩn bị cho các bước chế biến tiếp theo.
Nhuộm màu truyền thống
Theo phương pháp truyền thống, người ta dùng màu thực phẩm tự nhiên hoặc màu hữu cơ an toàn. Màu sẽ được hòa với nước nóng rồi cho hạt dưa vào đảo đều để thấm màu.
Sau khi nhuộm, hạt dưa tiếp tục được trải đều ra nia để phơi khô một lần nữa. Điều này sẽ giúp màu bám chặt vào vỏ hạt và không bị lem khi cầm.
Công đoạn rang hạt
Đây là bước quan trọng nhất khi làm hạt dưa khô. Nó đòi hỏi kinh nghiệm và sự khéo léo của người thợ vì nó quyết định trực tiếp đến độ giòn, thơm và vị bùi của hạt dưa.
Người ta thường dùng những chiếc chảo gang lớn đặt trên bếp củi hoặc bếp than rực hồng. Hạt dưa được cho vào chảo cùng với một ít cát sạch mịn. Cát có tác dụng giữ nhiệt đều, giúp hạt dưa chín thấu từ bên trong mà không bị cháy khét lớp vỏ ngoài. Người thợ phải dùng những chiếc xẻng gỗ lớn đảo liên tục, đều tay không ngừng nghỉ dưới nhiệt độ cao.
Khi hạt dưa gần chín, người thợ sẽ cho thêm một chút dầu ăn (hoặc mỡ heo theo cách xưa). Mục đích để tạo độ bóng bẩy, cùng với chút muối để hạt dưa có vị mặn nhẹ, đậm đà kích thích vị giác.
Sàng và phân loại thành phẩm
Khi hạt dưa tỏa ra mùi thơm và có tiếng nổ lách tách, người thợ sẽ đổ cả hỗn hợp ra những chiếc sàng lớn. Qua vài nhịp lắc tay điêu luyện, toàn bộ phần cát sẽ rơi xuống dưới, chỉ còn lại những hạt dưa nóng hổi, bóng bẩy ở trên.
Cuối cùng, hạt dưa được đổ ra mẹt lớn để nguội tự nhiên. Sau đó, người thợ tiến hành phân loại để loại bỏ những hạt bị lép, bị vỡ. Thành phẩm đạt yêu cầu phải có vỏ ngoài bóng mượt, màu sắc đồng đều, khi cắn ra nhân bên trong chín vàng bùi, thơm nức và có vị béo ngậy pha chút mặn nhẹ.
Tạm kết
Quy trình sản xuất hạt dưa khô truyền thống không khó nhưng đòi hỏi nhiều yếu tố. Mỗi hạt dưa đỏ thắm không chỉ là một món ăn chơi, mà còn gói gọn cả sự nhọc nhằn, nét đẹp lao động không thể phai mờ của người Việt. Cũng nhờ vậy, món ăn vặt này luôn được ưa thích bởi nhiều đối tượng.
Thúy Duy
